Ajurwedyjska Trójca – Vata, Pitta, Kapha

Jeśli kiedykolwiek słyszałeś o ajurwedzie, pewnie obiła Ci się o uszy następująca zbitka sanskryckich słów: Vata-Pitta-Kapha. Są to nazwy trzech dosz. A o co właściwie chodzi?

Drogi czytelniku, jeśli trafiłeś tu całkowicie przypadkowo, ale masz ochotę zostać trochę dłużej, gorąco zachęcam Cię do przeczytania dwóch poprzednich wpisów, stanowiących ajurwedyjskie „abc”: Ajurweda w paru słowach i Ajurwedyjski taniec żywiołów.

A więc co to takiego te trzy dosze?

Są to trzy podstawowe energie biologiczne, występujące w różnych proporcjach w ciałach istot żywych. Jak pisałam poprzednio, wszystko, co przejawione nosi cechy pięciu elementów. Nie inaczej jest w przypadku dosz:

Vata, która jest mocą ruchu w ciele, nosi cechy eteru i powietrza.

Pitta, moc transformacji, to ogień ze śladową ilością wody.

Kapha, moc spójności, ma cechy ziemi i wody.

Żywioły traktowane są naturalnie symbolicznie, jako nośniki pewnych cech, o czym można przeczytać tutaj.

Jak działalność dosz przejawia się w ciele?

Przykładem działalności Vaty w ciele jest przepływ krwi, oddech, przenoszenie impulsów nerwowych, wydalanie. Emocje związane z tą doszą to entuzjazm, łatwość przystosowania do zmian, ale również napięcie, lęk, tendencja do obwiniania się.

Pitta, moc ognia i transformacji, pozwala na trawienie pożywienia i intelektualne „trawienie” doświadczeń życiowych. Pitta znaczy dosłownie „ta, która gotuje lub przekształca”. Jest odpowiedzialna za temperaturę ciała, wzrok. Męstwo, siła woli, odwaga, to przejawy zrównoważonej Pitty. Irytacja, niecierpliwość, krytykanctwo, to jej ciemniejsza strona.

I wreszcie Kapha, moc spójności, siła chłodu, wilgoci i spoistości. Jest budulcem ciała, odpowiada za siłę mięśni i kości, odpowiednie nawilżenie, ale również za zdolność odczuwania emocji. Emocje związane z tą doszą to miłość, cierpliwość, potrzeba otaczania opieką, ale również zazdrość, skąpstwo, tendencja do popadania w lenistwo.

Wszystko brzmi znajomo, bo i wszystkie istoty żywe mają te trzy energie w różnych proporcjach.

I wszystko jest pięknie, póki dosze występują w równowadze. Wszystko działa jak w zegarku. Kiedy zaczynają nadmiernie wzrastać, czy przez styl życia, zmiany pogody, czy nasze wybory żywieniowe, itp, itd. wtedy zaczynają się problemy. Według ajurwedy wszystkie choroby są spowodowane zakłóceniem dosz. W sanskrycie dosza oznacza „błąd”, bądź „ta, która zanieczyszcza”, a więc dosze to również czynniki patogeniczne. Z nimi źle, bez nich jeszcze gorzej 🙂 Żarty, żartami, ale te „dwie strony monety” najlepiej pokazują, na czym polega ajurwedyjski styl życia, czy ajurwedyjskie terapie: na bacznej obserwacji ciała, umysłu, emocji i ciągłej kontroli tych energii biologicznych, które pozwalają żyć, ale nadmiernie wzmożone prowadzą do destrukcji.

Równowaga nie oznacza równych proporcji i ilości, 33.3% Vaty, Pitty i Kaphy w ciele i czujemy się jak Młody Bóg – nie, to nie takie proste. Każdy z nas ma swój własny wzorzec proporcji dosz w ciele, który został ustalony w trakcie poczęcia i może zostać jeszcze odrobinę zmieniony tuż po narodzinach. To tzw. prakriti, nasz stan wyjściowy, nasze indywidualne proporcje dosz, które określają nasz wygląd, temperament, sposób funkcjonowania w świecie. I tak w czyimś prakriti może przeważać Pitta, za nią mamy Vatę, a Kaphy jest bardzo niewiele. Kiedy w trakcie życia proporcje Vaty i Pitty się zmieniają, albo nagle zaczyna wzrastać Kapha, zaczynają się problemy. Weźmy pod uwagę też trzeci scenariusz – nadal przeważa Vata, ale ta przewaga nad pozostałymi bardzo wzrosła, też źle. Taki stan odejścia od normy czyli od prakriti nosi nazwę vikriti.

Żeby określić swoje prakriti najlepiej poddać się diagnozie ajurwedyjskiego lekarza, czy zwrócić się o pomoc do konsultanta czy terapeuty ajurwedyjskiego. Można też podziałać na własną rękę, wykonując test na określenie dominującej doszy.

Więcej na temat tego typu testów następnym razem.

Niech moc będzie z Tobą, a Twoje dosze w równowadze!

 

 

4 odpowiedzi na “Ajurwedyjska Trójca – Vata, Pitta, Kapha”

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s